Tanzania, het juweel van Oost-Afrika, betovert met adembenemende landschappen en een rijke, fascinerende cultuur. Met de paradijselijke stranden van Zanzibar, de uitgestrekte savannes van de Serengeti en de majestueuze Kilimanjaro, is het land een droom voor avonturiers en natuurliefhebbers.
Toch is er ook een keerzijde aan de medaille. Met een armoedecijfer van bijna 26% van de bevolking en een economie die voor 65% steunt op kleinschalige landbouw, hebben veel gezinnen moeite om in hun basisbehoeften te voorzien. Slechts 33% van de jongeren bereikt het secundair onderwijs.
Voor Goodluck, 24 jaar, zoon van boeren en de derde van vijf kinderen, leek het vanzelfsprekend om in de voetsporen van zijn ouders te treden en het land te bewerken. Maar een beetje geluk – en vooral veel doorzettingsvermogen – leidden tot een andere weg.
Onverwachte wending
Tanzania behoort tot de Afrikaanse landen waar lager onderwijs verplicht én gratis is. Sinds 2002 heeft die gratis toegang miljoenen kinderen de kans gegeven om vanaf hun zevende naar school te gaan.
Goodluck was een van hen. In 2007 begon hij aan school. Al snel blonk hij uit in de klas en slaagde met vlag en wimpel voor het eindexamen van het lager onderwijs. Maar achter dat succes schuilt een harde realiteit: het secundair onderwijs was op dat moment nog niet gratis. Door financiële beperkingen bleef het voor veel Tanzanianen een onhaalbare luxe. Goodluck stond op het punt de school voorgoed te verlaten.
Maar toen gaf het lot hem een duwtje in de rug. In datzelfde jaar besliste de Tanzaniaanse overheid om ook het secundair onderwijs kosteloos te maken. Een onverwacht geluk voor Goodluck: “Zonder die beslissing zou ik gestopt zijn met school. Dan had ik moeten terugkeren naar huis en samen met mijn ouders, broer en zussen op het land moeten werken.”
Maar geluk heeft een prijs. De dichtstbijzijnde middelbare school lag op een onmenselijke afstand. “Ik weet niet hoeveel kilometer het exact was, maar ik vertrok elke dag om 4 uur ’s ochtends met de fiets om op tijd in de klas te zijn om 8 uur. Om 14 uur verliet ik de school en was dan tegen 18 uur terug thuis.” Dat alles zonder ontbijt. Zo reed Goodluck tussen zijn 14e en 18e kilometers per dag, als een profwielrenner – maar dan zonder podium. Zijn trofee was het behalen van zijn middelbareschooldiploma.
Droom die uitkomt
Het was op die lange, stoffige wegen dat Goodluck ervan droomde om elektricien te worden. Ondanks de uitputtende omstandigheden slaagde hij voor zijn eindexamen. Maar het ene obstakel volgde het andere op: zijn ouders begrepen zijn ambities om elektricien te worden niet – een absurd idee voor een familie die al generaties lang van de landbouw leeft. Bovendien hadden ze simpelweg niet het geld om een verdere opleiding te betalen.
Teleurgesteld maar strijdvaardig ging Goodluck meehelpen op het land. Ondertussen schreef hij zich in het geheim in bij de school Don Bosco Oysterbay in Dar es Salaam, met de hoop toegelaten te worden én financiële steun te krijgen. Een jaar later kwam het verlossende nieuws: hij mocht beginnen aan de opleiding elektriciteit, een driejarige beroepsopleiding die zijn droom zou laten uitkomen.
Goodluck stortte zich met hart en ziel op zijn studies. Zoals alle partnerinstellingen van VIA Don Bosco biedt de school Oysterbay niet enkel technische lessen aan: de lesprogramma’s zijn afgestemd op de lokale arbeidsmarkt en omvatten ook de soft skills die essentieel zijn om werk te vinden. Het zelfvertrouwen van de verlegen Goodluck groeide en in september 2024 behaalde hij zijn diploma als elektricien.
Een maand later werd hij aangenomen bij Elsewedy Electric, een van de wereldleiders in elektriciteit. “Elsewedy Electric is al jaren partner van ons lokale tewerkstellingsbureau”, legt Sarah Maria Truzzi uit, projectcoach voor Tanzania en Madagaskar bij VIA Don Bosco. “In elk land waar we actief zijn, zijn de tewerkstellingsbureaus een sleutelpunt in onze programma’s. Ze begeleiden jongeren naar werk of zelfstandig ondernemerschap.” “Het bureau bracht me snel in contact met Elsewedy Electric”, vult Goodluck aan. “Vandaag verdien ik genoeg om mijn familie financieel te ondersteunen en zelfs wat opzij te zetten voor de schoolkosten van mijn jongere broer.”
Dat is het sneeuwbaleffect: het succes van de oudste broer geeft vleugels aan de jongste: “Hij zit nu in het secundair en wil net als ik verder studeren, maar dan om boekhouder te worden.”
Goodluck weet het zeker: later zullen ook zijn eigen kinderen naar school gaan en verder studeren. Maar voor nu staat het stichten van een gezin nog niet op de planning. “Over vier of vijf jaar misschien. Nu concentreer ik me op mijn werk. Ik kijk ook uit naar verdere studies om een hoger diploma te halen. Op een dag wil ik mijn eigen bedrijf hebben.”