Bereiken de programma’s van VIA Don Bosco hun doelstellingen? Om de impact van zijn acties te meten, heeft VIA Don Bosco besloten zich te laten evalueren door twee onafhankelijke externe organisaties: Humanya, expert in duurzame ontwikkeling, en COTA,
specialist in projectmethodologie. Beide organisaties hebben zich gebogen over het vijfjarenprogramma 2022-2026 van de ngo. Hun oordeel? Duurzaamheid – met andere woorden het vermogen van de partners om het werk voort te zetten na het vertrek van VIA Don Bosco – blijft een belangrijke uitdaging. “Zo’n externe blik is essentieel om onze projecten voortdurend te verbeteren”, aldus VIA Don Bosco’s directrice Florence Depierreux.
De evaluatoren trokken naar vier partnerlanden – Bolivia, Burkina Faso, de DR Congo en Kameroen – en gebruikten een participatieve methodologie: enquêtes, interviews met partnerorganisaties en project coaches, leersessies en het analyseren van documenten. De overige partnerlanden werden in de evaluatie opgenomen d.m.v. virtuele bijeenkomsten en vragenlijsten.
De evaluatie vertrok vanuit drie centrale vragen: worden de capaciteiten van de partnerorganisaties versterkt via de ondersteuning van VIA Don Bosco? Worden hierdoor de vooropgestelde programmadoelen bereikt? En is er hierdoor vooruitgang op het vlak van technische en institutionele duurzaamheid?
Het antwoord is overwegend positief. VIA Don Bosco’s aanpak van capaciteitsopbouw lijkt goed te werken, waarbij de vier pijlers van het programma – kwaliteitsvol onderwijs, begeleiding naar werk, versterking van partners en duurzaamheid – elkaar versterken.
Maar: duurzaamheid blijft een werkpunt. VIA Don Bosco probeert ervoor te zorgen dat de partners waar ze mee samenwerkt na verloop van tijd kunnen functioneren zonder externe hulp, zodat de organisatie andere scholen kan ondersteunen. In realiteit blijkt dat echter niet altijd zo makkelijk. Dit heeft volgens de evaluatoren verschillende oorzaken:de moeilijke context in de partnerlanden,het feit dat duurzaamheid nog onvoldoende in de programma’s verankerd zit, en de beperkte internecapaciteit van sommige partners.
Zelfevaluatie-instrument ontwikkeld door
VIA Don Bosco
De evaluatoren formuleerden dan ook duidelijke aanbevelingen voor de toekomst. Zo moet duurzaamheid vanaf de start een centraal thema zijn in elk programma, niet alleen in de zogenaamde exit-landen (n.v.d.r. landen waar VIA Don Bosco in een volgend programma zal vertrekken). Voor die landen is het bovendien essentieel om een heldere exit-strategie met een realistische planning uit te werken. Tot slot is het belangrijk dat de ondersteuning van elke partner beter wordt afgestemd op het groeistadium waarin die zich bevindt.
Om aan deze aanbevelingen tegemoet te komen, heeft VIA Don Bosco besloten een zelfevaluatieinstrument te ontwikkelen voor het programma 2027-2031. Deze tool zal de organisatie een beter inzicht geven in de behoeften, uitdagingen en sterke punten van de partners op verschillende gebieden, en tegelijkertijd beoordelen in hoeverre de praktijken en strategieën van de partnerorganisaties aansluiten bij een duurzame werking. ‘Outcome mapping’ zal gebruikt worden om de duurzaamheidsdoelen te vertalen naar concrete acties.
VIA Don Bosco zal ook haar eigen samenwerkingen met een kritische blik verder bekijken. In landen waar het partnerschap zijn grenzen bereikt of de samenwerking moeizaam verloopt, wordt actief gezocht naar nieuwe, lokale actoren die het werk kunnen verderzetten. Vertrouwen en samenwerking blijven daarbij het fundament van elk partnerschap.