Het is het hoogtepunt van een driejarig traject: in mei kende VIA Don Bosco het School for Rights-label toe aan het Centrum Leren en Werken (CLW) in Kortrijk. Dit label, ontworpen in samenwerking met vijf andere Belgische organisaties, heeft als doel jongerenrechten te verankeren in de structuur van scholen.
School for Rights maakt deel uit van het Belgische programma van VIA Don Bosco en is ontstaan door een samenwerking met vijf organisaties: KIYO, Djapo, Plan International België, UNICEF België en RCN Justice & Démocratie.
“Een ‘School for Rights’ is een school waar jongeren zich bewust zijn van hun rechten en die van hun leeftijdsgenoten wereldwijd”, legt VIA Don Bosco’s projectmedewerker Nora Boukan uit. “Jongerenrechten zijn geïntegreerd in de dagelijkse schoolcultuur, van lessen tot reglementen en activiteiten. Dit alles wordt gerealiseerd tijdens een driejarig traject.”
Traject voor verandering
Hoewel het einddoel van het traject is om de rechten van jongeren te promoten, is het programma zelf vooral gericht op leerkrachten. “Alles begon in het schooljaar 2021-2022, toen een leerkracht graag iets wilde doen rond diversiteit. We kwamen bij School for Rights terecht en richtten samen een werkgroep op”, vertelt Elke Claeys, verantwoordelijke voor de overkoepelende projecten op school.
“Het eerste jaar was vooral gericht op die werkgroep”, legt ze uit. “Samen met coach Nora Boukan evalueerden we de sterke en zwakke punten van onze school. Ook lieten we een enquête over jongerenrechten invullen door zowel de leerkrachten als de leerlingen en keken we of de antwoorden tussen beide groepen overeenkwamen.”
Op basis van die bevindingen werden tijdens het tweede jaar concrete actieplannen opgesteld en uitgevoerd. “Leerlingenparticipatie was een belangrijk thema dat aan bod kwam”, vertelt Nora Boukan. “Als coach geef ik per jaar minstens vier coachingsessies. Die dienen om de leerkrachten theorie bij te brengen en inspiratie te geven over jongerenrechten zodat ze zelf aan de slag kunnen. Zo werkten ze na mijn workshop over leerlingenparticipatie een ideeënbus uit. Nu kunnen leerlingen op een anonieme en laagdrempelige manier deelnemen aan het schoolleven. De rechten van jongeren zijn dus opgenomen in de structuur van de school.”
Diversiteit in actie
Tijdens het derde jaar kwamen alle inspanningen van het project samen in de diversity-weeks. “Diversiteit is een belangrijk onderwerp voor onze leerlingen. Daarom organiseerden we twee weken waarin de hele school werkte rond diversiteit en jongerenrechten. Op de laatste dag ontvingen we het label van School for Rights, wat we met iedereen gevierd hebben”, aldus Elke Claeys.
Voor de leerlingen waren die diversity-weeks een belangrijk moment om te werken aan hun soft skills.“Want kennis en inzicht gaan hand in hand met vaardigheden”, licht Nora Boukan toe. “Jongeren die hun rechten kennen en ervaren leren om meer empathisch en respectvol te zijn, hun verantwoordelijkheid te nemen, een kritische geest te vormen en krijgen meer zelfvertrouwen.”
“Het was bijzonder verrijkend. We hebben dus besloten om er een jaarlijks evenement van te maken”, vertelt Elke Claeys trots.
Binnen drie jaar zal Nora Boukan de school opnieuw bezoeken om op te volgen of het label behouden blijft: “De school heeft zich al enorm ingezet, maar nu moeten die inspanningen blijven groeien. Zo staat de opstart van een leerlingenraad gepland. Aan motivatie was geen gebrek, dus ik heb er alle vertrouwen in.”
Elke Claeys sluit af: “Leerlingen die bij ons terechtkomen, hebben vaak al een rugzakje. Ze zijn schoolmoe of komen uit een moeilijke thuissituatie. Daarom spannen wij ons extra hard voor hen in. School for Rights past dan ook perfect bij onze visie: het bevordert het welbevinden van de jongeren en biedt hen de vaardigheden die ze nodig hebben om te participeren in de maatschappij. Het is een zeer concreet traject.”
Wil je met jouw school ook deelnemen aan School for Rights? Surf dan naar leerkrachten.viadonbosco.org voor meer informatie.